Box 3: bezit crypto en digitale assets
Crypto die je voor langlopend bezit houdt, valt onder box 3 belasting (vermogensbelasting). Hier gebeuren veel fouten:
- Peildatum 1 januari: De waarde van je crypto op 1 januari bepaalt je belastbare vermogen. Niet op 31 december, niet gemiddeld – 1 januari.
- Alle holdings tellen mee: Bitcoin, Ethereum, NFT's, tokens – forfaitair rendement (huidig stelsel) of werkelijk rendement (toekomstig stelsel onder de Wet werkelijk rendement box 3).
- Tegoeden op exchanges: Crypto op Binance, Kraken, Coinbase – dat is belastbaar vermogen, niet "buiten de boeken".
Veel crypto-bezitters vergeten hun crypto in box 3 op te geven, of weten niet dat het moet. Dat kan leiden tot navorderingen en boetes.
Box 1: DeFi, staking en mining
Hier wordt het ingewikkelder. Crypto-activiteiten kunnen onder box 1 vallen (inkomensbelasting):
- Staking: Je zet crypto vast en ontvangt rewards. Voor particulieren valt dit meestal in box 3, maar bij actieve, arbeidsintensieve deelname kan de Belastingdienst het als box 1-inkomen zien.
- DeFi (Decentralized Finance): Lenen en uitlenen via smart contracts. Gaat dit verder dan normaal vermogensbeheer, dan kunnen de opbrengsten in box 1 vallen.
- Mining: Computer laat crypto groeien. Als het hobbymatig is, box 3. Als zakelijk, box 1.
- Handelen: Frequent in/uit crypto? Dat is trading – box 1 winsten.
Het verschil tussen box 1 en box 3 is groot. De belastingdienst let hier scherp op.
Administratie-eisen
Je administratie moet voor crypto waterdicht zijn:
- Transactiedagboek: Elke buy, sell, swap, transfer, airdrop – alles noteren met datum, hoeveelheid, prijs.
- Walletadressen traceren: Welke wallet hoort bij jou? Gemengde wallets (met vrienden/partners) maken het ingewikkelder.
- Waarde-peiling: Op welke datum bereken je de waarde van je holdings?
- Cost basis: Voor aankopen: tegen welke prijs heb je gekocht? Belangrijk voor winst/verlies berekening.
DAC8 en MiCA rapportage
Europa vraagt steeds meer over crypto. Met MiCA (Markets in Crypto Assets) en DAC8 (rapportage transacties) moeten exchanges rapporteren:
- Wie je bent (KYC – Know Your Customer).
- Wat je gekocht en verkocht hebt.
- Winsten en verliezen.
Dit betekent: je kunt niet "onder de radar" blijven. De belastingdienst ziet automatisch wat je gedaan hebt.